WEF ostrzega. AI to kolejna bańka?

Światowe Forum Ekonomiczne (WEF) ostrzega przed trzema możliwymi „bańkami spekulacyjnymi”, które mogą zachwiać stabilnością globalnej gospodarki. Wśród nich znalazły się: sektor sztucznej inteligencji, rynek zielonych inwestycji oraz nieruchomości premium. Eksperci WEF porównują obecną sytuację do czasów „bańki dot-comów” z początku XXI wieku — gdy zachwyt technologią przesłonił realną wartość ekonomiczną.

AI – cud czy bańka?

Według najnowszego raportu Światowego Forum Ekonomicznego, sektor AI rośnie w tempie, które zaczyna budzić niepokój. Kapitalizacja rynkowa największych firm z branży przekroczyła już biliony dolarów, a inwestorzy masowo lokują środki w projekty o niepewnej rentowności.
Klaus Schwab, założyciel i przewodniczący WEF, w rozmowie z Reutersem przyznał, że obserwowany „entuzjazm wokół AI” zaczyna przypominać zjawisko z końca lat 90., gdy inwestorzy bezkrytycznie inwestowali w każdą firmę z przedrostkiem „.com”. — „Nie kwestionujemy potencjału sztucznej inteligencji, ale niepokoi nas tempo i skala napływu kapitału. Wiele firm nie generuje jeszcze zysków, a ich wyceny rosną w sposób oderwany od rzeczywistości” — stwierdził Schwab.
W ocenie WEF rynek AI może być ofiarą własnego sukcesu: presja na szybki rozwój modeli językowych, infrastruktury danych i rozwiązań generatywnych napędza spiralę inwestycji, które nie zawsze mają solidne podstawy biznesowe.

Zielone inwestycje pod lupą

Drugim obszarem ryzyka, wskazanym przez ekspertów Forum, są tzw. zielone aktywa — projekty związane z transformacją energetyczną, ESG i zeroemisyjnością.
Boom na inwestycje proekologiczne doprowadził do gwałtownego wzrostu wycen funduszy i spółek działających w tym segmencie. Tymczasem coraz więcej analiz pokazuje, że nie wszystkie projekty przynoszą oczekiwane rezultaty, a część z nich została przeszacowana w oparciu o optymistyczne założenia regulacyjne.
— „Transformacja energetyczna jest nieunikniona, ale nie każda inwestycja w OZE jest złotym interesem. Widzimy wiele przykładów greenwashingu i prób finansowania nierentownych przedsięwzięć pod hasłem zrównoważonego rozwoju” — komentuje prof. Erika Larsen, ekspertka ds. polityki klimatycznej i członkini Forum.
WEF podkreśla, że zbyt szybkie pompowanie kapitału w ten segment może doprowadzić do sytuacji, w której nawet dobre projekty ucierpią wskutek utraty zaufania inwestorów — dokładnie tak, jak stało się z częścią startupów technologicznych po pęknięciu bańki w 2001 roku.

Nieruchomości premium – luksus w niepewnych czasach

Trzecią bańką, na którą zwraca uwagę WEF, jest rynek nieruchomości klasy premium. Pomimo rosnących kosztów finansowania, ceny luksusowych apartamentów w największych metropoliach świata — od Dubaju po Nowy Jork — wciąż rosną. Przyczyną jest napływ kapitału od najbogatszych inwestorów, którzy traktują nieruchomości jako „bezpieczną przystań” w niepewnych czasach. Jednak, jak ostrzega Forum, w momencie spadku płynności finansowej lub wzrostu stóp procentowych, właśnie ten segment może doświadczyć gwałtownej korekty. — „Jeżeli światowa gospodarka zwolni, luksusowe nieruchomości mogą być pierwsze w kolejce do przeceny. Wiele z nich to aktywa spekulacyjne, a nie użytkowe” — czytamy w raporcie.

Globalny system na cienkim lodzie

Eksperci Światowego Forum Ekonomicznego podkreślają, że wszystkie trzy potencjalne bańki mają wspólny mianownik: nadmiar kapitału w gospodarce po latach taniego pieniądza.

Banki centralne przez dekadę pompowały środki w system, by utrzymać wzrost i przeciwdziałać recesji. Teraz, gdy era luzowania monetarnego dobiega końca, coraz częściej pojawia się pytanie, które rynki wytrzymają presję, a które pękną jako pierwsze. — „To nie jest kwestia czy, ale kiedy” — ostrzega Schwab. — „Historia pokazuje, że bańki są nieuniknioną częścią kapitalizmu. Naszym zadaniem jest minimalizować ich skutki.”

Dla inwestorów ostrzeżenie WEF to sygnał, by zachować większą ostrożność wobec „modnych sektorów”. Eksperci doradzają dywersyfikację portfela, unikanie euforycznych trendów i skupienie się na spółkach o realnych fundamentach finansowych. Dla gospodarek — to przypomnienie, że zbyt szybki wzrost jednego segmentu może łatwo przerodzić się w problem systemowy. Wystarczy iskra, by zaburzyć globalne przepływy kapitału i zaufanie inwestorów.

Trzy bańki, jeden świat: czy nauczyliśmy się czegokolwiek od 2008 roku?

Światowe Forum Ekonomiczne nie bez powodu bije na alarm. Gospodarka globalna — mimo że bardziej zrównoważona niż dekadę temu — wciąż jest uzależniona od emocji, kapitału spekulacyjnego i polityki monetarnej. Jak zauważa Schwab: — „Nie chodzi o to, by zatrzymać innowacje. Chodzi o to, by nie mylić innowacji z iluzją.”