Polska gospodarka zwalnia. Eksperci ostrzegają przed długiem, demografią i geopolityką

Raport EKF: nadchodzą lata trudniejszych decyzji gospodarczych

Polska pozostanie jedną z najszybciej rozwijających się gospodarek Unii Europejskiej, jednak okres wyjątkowo dynamicznego wzrostu mamy już za sobą. Takie wnioski płyną z najnowszego raportu „Makroekonomiczne wyzwania i prognozy dla Polski”, przygotowanego przez Europejski Kongres Finansowy we współpracy z 56 czołowymi ekonomistami i analitykami rynku.

Zdaniem ekspertów najbliższe lata będą okresem rosnących napięć pomiędzy potrzebą utrzymania wzrostu gospodarczego a koniecznością naprawy finansów publicznych, finansowania bezpieczeństwa państwa oraz zmierzenia się z konsekwencjami zmian demograficznych.

Wzrost gospodarczy coraz słabszy

Według konsensusu prognostycznego EKF tempo wzrostu polskiego PKB będzie systematycznie maleć. O ile w 2026 roku gospodarka ma urosnąć o 3,5 proc., to w 2027 roku wzrost spowolni do 3 proc., by w 2029 roku osiągnąć poziom zaledwie 2,6 proc.

Ekonomiści wskazują, że głównymi przyczynami będą słabnąca konsumpcja prywatna oraz wyraźne wyhamowanie inwestycji. O ile jeszcze w 2026 roku nakłady brutto na środki trwałe mają wzrosnąć o ponad 8 proc., to w kolejnych latach dynamika ta będzie systematycznie spadać.

To sygnał, że polska gospodarka wchodzi w etap dojrzewania, w którym utrzymanie wysokiego tempa wzrostu będzie coraz trudniejsze bez znaczącego wzrostu produktywności i innowacyjności.

Demografia staje się realnym zagrożeniem

Jednym z najbardziej prawdopodobnych zagrożeń dla gospodarki wskazywanych przez ekspertów jest presja demograficzna.

Raport przewiduje dalszy spadek liczby osób pracujących w gospodarce narodowej. Jednocześnie stopa bezrobocia ma utrzymywać się na wyjątkowo niskim poziomie około 3,2 proc. przez cały analizowany okres.

Dla pracowników oznacza to utrzymanie presji płacowej i dalszy wzrost wynagrodzeń. Dla przedsiębiorców jest to jednak coraz większe wyzwanie. Firmy będą musiały oferować wyższe płace przy jednoczesnym spowolnieniu wzrostu gospodarczego i rosnących kosztach prowadzenia działalności.

Inflacja pod kontrolą, ale niepewność pozostaje

Eksperci zakładają stopniowy powrót inflacji do celu Narodowego Banku Polskiego wynoszącego 2,5 proc. Według prognoz stanie się to dopiero w latach 2028–2029.

Scenariusz ten opiera się jednak na założeniu względnej stabilizacji sytuacji międzynarodowej. Autorzy raportu podkreślają, że eskalacja konfliktów geopolitycznych, szczególnie na Bliskim Wschodzie, mogłaby wywołać gwałtowny wzrost cen energii, a tym samym ponownie podbić inflację.

Największy problem: finanse publiczne

Najbardziej niepokojącą częścią raportu są prognozy dotyczące stanu finansów publicznych.

Deficyt sektora finansów publicznych ma wynieść aż 6,9 proc. PKB w 2026 roku i pozostawać powyżej 5 proc. PKB aż do końca dekady.

Jeszcze bardziej alarmująco wyglądają prognozy zadłużenia publicznego. Według metodologii unijnej dług publiczny wzrośnie z około 66 proc. PKB w 2026 roku do niemal 75 proc. PKB w 2029 roku.

To poziomy, które mogą znacząco ograniczyć możliwości prowadzenia aktywnej polityki gospodarczej oraz zwiększyć koszty obsługi długu państwowego.

Ekonomiści zwracają uwagę, że rosnące wydatki na obronność, transformację energetyczną oraz świadczenia społeczne będą wymagały od rządu trudnych decyzji fiskalnych.

Geopolityka najważniejszym ryzykiem dla Polski

Po raz pierwszy od wielu lat najważniejszym zagrożeniem dla polskiej gospodarki nie są czynniki ekonomiczne, lecz geopolityczne.

Za największe ryzyko eksperci uznali niepewność geopolityczną i możliwość konfliktów zbrojnych. Wysoko oceniono również ryzyko pogorszenia stanu finansów publicznych oraz wysokie koszty energii związane z transformacją energetyczną.

Wśród kluczowych zagrożeń znalazły się także:

• presja demograficzna,
• niski poziom inwestycji prywatnych,
• spadek konkurencyjności gospodarki,
• zaburzenia w handlu międzynarodowym,
• ryzyko inflacyjne związane z rynkami surowców.

Zdaniem autorów raportu geopolityka będzie w najbliższych latach w coraz większym stopniu determinowała decyzje gospodarcze zarówno przedsiębiorstw, jak i państwa.

Banki obawiają się długu i cyberataków

Eksperci analizowali również zagrożenia dla stabilności systemu finansowego.

Za największe uznano pogarszający się stan finansów publicznych. Na kolejnych miejscach znalazły się ryzyko geopolityczne, cyberbezpieczeństwo oraz niestabilność światowych rynków finansowych.

Coraz większe znaczenie mają także zagrożenia związane z cyfryzacją. Rosnąca liczba cyberataków na infrastrukturę finansową może w przyszłości stanowić równie poważne zagrożenie jak tradycyjne kryzysy gospodarcze.

Cztery priorytety dla Polski

Autorzy raportu wskazują cztery najważniejsze kierunki działań dla polskiej polityki gospodarczej:

1. zwiększenie bezpieczeństwa i wydatków obronnych,
2. pobudzanie inwestycji oraz innowacyjności gospodarki,
3. przyspieszenie transformacji energetycznej,
4. odbudowa stabilności finansów publicznych.

To właśnie od skuteczności działań w tych obszarach zależeć będzie, czy Polska utrzyma pozycję jednego z liderów wzrostu gospodarczego w Europie.

Źródło:

Raport „Makroekonomiczne wyzwania i prognozy dla Polski. XVII edycja – czerwiec 2026”, Europejski Kongres Finansowy (EKF), czerwiec 2026.