Aktualności Europa 10 kwietnia 2026
Komisja Europejska potwierdziła znaczenie wspierania rzetelnego dziennikarstwa oraz walki z dezinformacją, szczególnie w środowisku internetowym. Instytucja unijna zdecydowała o uwzględnieniu polskiego projektu oraz postulatów europejskiej inicjatywy Roberta Szustkowskiego w dalszych pracach analitycznych dotyczących stosowania przepisów RODO w państwach członkowskich.
Decyzja z 20 marca 2026 roku stanowi kolejny etap dialogu prowadzonego od 2024 roku między Robertem Szustkowskim a instytucjami UE w sprawie rozszerzenia prawa do bycia zapomnianym na działalność mediów. W skierowanej do autora inicjatywy korespondencji wskazano: „Przyjmujemy do wiadomości przedstawione propozycje i rozważymy je w odpowiednim zakresie w kontekście przyszłych dyskusji nad stosowaniem RODO”.
Komisja odniosła się również do postulatów doprecyzowania zasad stosowania art. 17 RODO poprzez ustanowienie jasnych i wiążących wytycznych dla organów ochrony danych. Szczególną uwagę zwrócono na określenie sytuacji, w których przepis ten powinien mieć zastosowanie wobec wydawców medialnych. Projekt zakłada także utworzenie centralnego rejestru naruszeń dóbr osobistych oraz powołanie instytucji „Rzecznika Praw Czytelników”, który wspierałby osoby dotknięte nieprawdziwymi lub wprowadzającymi w błąd publikacjami. Proponowane rozwiązania mają uprościć i ujednolicić procedury zgłaszania takich treści oraz ograniczyć konieczność prowadzenia długotrwałych i kosztownych procesów sądowych.
Jak podkreśla Robert Szustkowski, „celem proponowanych zmian jest ograniczenie rozprzestrzeniania się dezinformacji oraz zwiększenie świadomości społecznej w zakresie narzędzi ochrony reputacji”.
Inicjatywa ma na celu wyposażenie obywateli Unii Europejskiej w skuteczne mechanizmy pozwalające szybko reagować na nieprawdziwe publikacje, bez konieczności wieloletnich sporów sądowych, które często kończą się zbyt późno, by zapobiec stratom wizerunkowym. Zakłada ona zwiększenie odpowiedzialności mediów, m.in. poprzez prowadzenie publicznego rejestru naruszeń dóbr osobistych oraz wprowadzenie obowiązku bardziej rygorystycznej weryfikacji informacji przed ich publikacją. Istotnym elementem jest także stworzenie funkcji niezależnego Rzecznika Praw Czytelnika, wspierającego osoby poszkodowane. Kluczowe znaczenie ma również wprowadzenie szybkiej, pozasądowej ścieżki reagowania na naruszenia oraz odbudowa zaufania do mediów poprzez podniesienie standardów dziennikarskich.
Projekt wpisuje się w szerszy trend zmian społecznych – obywatele Europy coraz rzadziej pozostają biernymi odbiorcami treści online, a coraz częściej aktywnie wpływają na sposób wykorzystywania i prezentowania ich danych. Najnowsze analizy wskazują, że prawo do bycia zapomnianym, dotąd uznawane za narzędzie niszowe, staje się jednym z kluczowych elementów systemu zarządzania danymi osobowymi w Europie.
Komisja Europejska intensyfikuje również działania przeciwko dezinformacji, odwołując się do koncepcji Europejskiej Tarczy Demokracji, zaprezentowanej 12 listopada 2025 roku. Inicjatywa ta ma na celu długofalowe wzmacnianie ochrony demokracji w UE. Jak wskazują przedstawiciele KE, Unia dysponuje już rozbudowanymi ramami prawnymi i politycznymi, opartymi na Europejskim Planie Działania na rzecz Demokracji z 2020 roku oraz pakiecie „Obrona demokracji” z 2023 roku. Europejska Tarcza Demokracji koncentruje się na trzech głównych obszarach: zwiększaniu zdolności reagowania i świadomości sytuacyjnej w celu ochrony przestrzeni informacyjnej, wzmacnianiu instytucji demokratycznych i niezależnych mediów oraz podnoszeniu odporności społeczeństwa i zaangażowania obywateli. W jej ramach przewidziano również nowe działania wspierające odpowiedzialne dziennikarstwo i przeciwdziałanie dezinformacji.
Założenia te w dużej mierze pokrywają się z kierunkiem inicjatywy Szustkowskiego, skierowanej do instytucji unijnych. Jak podkreśla jej autor, nadrzędnym celem jest stworzenie systemowych rozwiązań chroniących życie społeczne przed skutkami dezinformacji poprzez zapewnienie obywatelom skuteczniejszych narzędzi ochrony ich wizerunku.
