Aktualności Gospodarka 29 grudnia 2025
Po dziesięciu latach obecności w Polsce amerykański fundusz inwestycyjny Warburg Pincus sprzedał swoją inwestycję w sieć aptek Gemini oraz największej aptek online www.gemni.pl. Od kilku dni sieć aptek powstała na Pomorzu ma nowych właścicieli. „Rzeczpospolita” ustaliła, że to cztery duże regionalne fundusze inwestycyjne, niepowiązane kapitałowo – Creditas, J&T, Penta oraz Sev.en Global. Obecny Zarząd spółki Gemini oraz strategia mają pozostać bez zmian.
To pierwsza tej skali transakcja w sektorze detalicznej dystrybucji leków od wielu lat na polskim rynku, zmrożonym przez przepisy regulacji „Apteka dla Aptekarza”, wprowadzonej w roku 2017 i zaostrzonej w roku 2023 przez ówczesną większość parlamentarną Prawa i Sprawiedliwości.
To właśnie kwestie regulacyjne miały zadecydować o niecodziennej strukturze transakcji: zamiast jednego inwestora strategicznego konieczne było znalezienie kilku niezależnych inwestorów gotowych zaakceptować brak kontroli nad przejmowaną Spółką, tak aby zapewnić zgodność procesu przejęcia z wymogami obowiązującego prawa.
Gemini powstało w 1990 r. jako rodzinna firma, która z czasem zaczęła otwierać kolejne apteki w okolicach Trójmiasta. Dziś apteki Gemini zatrudniają ponad cztery tysiące osób, a w ramach sieci działa ponad 330 aptek na terenie całej Polski – w dużej części w modelu franczyzowym. Spółka posiada również największą aptekę online.
W 2015 r. w Gemini zainwestował amerykański fundusz private equity Warburg Pincus. Fundusz odmawia ujawnienia wartości transakcji. W raporcie CSR za 2024 r. Gemini podało, że wpłaciło do polskiego budżetu prawie 200 mln zł podatków i danin publicznych. To – według szacunków – pozwala ocenić skalę rocznych obrotów na ok. 3,5 mld zł. Standardowy horyzont inwestycyjny nowojorskiego funduszu wynosi około pięciu lat. W polskim przypadku, w wyniku kolejnych zmian regulacyjnych wprowadzanych przez poprzedni rząd w latach 2017–2023, Fundusz nie miał szans na sprzedaż inwestycji według reguł rynkowych, bowiem ograniczały go przepisy określane jako „Apteka dla aptekarza”. Trybunał Konstytucyjny uznał je za niezgodne z Konstytucją w dniu 18 września 2024 r., działając na wniosek Prezydenta Andrzeja Dudy. Mimo upływu ponad dwóch lat i kilku deklaracji ze strony polityków związanych z rządem, wciąż pozostają w mocy, utrudniając rozwój sieci aptecznych oraz blokując swobodne rozporządzanie udziałami w istniejących spółkach aptecznych.
W komentarzu do transakcji rzecznik nowojorski fundusz inwestycyjnego Warburg Pincus potwierdził, że Fundusz sprzedał swoje udziały w Gemini. Sprzedaż ta została wywołana brakiem oczekiwanych zmian legislacyjnych wynikających z przepisów tzw. „Apteki dla aptekarza”. Są one, w ocenie Funduszu, niezgodne z Konstytucją RP oraz sprzeczne z prawem UE i prawem międzynarodowym. Przepisy te w istotny sposób ograniczyły możliwość pełnej realizacji wartości inwestycji w Gemini.
Nabywcy Gemini to gracze inwestujący globalnie, wywodzący się z Europy Centralnej i zarządzający aktywami o wartości około 160 mld złotych, m.in. w sektorze bankowym (Creditas i J&T Group), wydobywczym (Sev.en Global) oraz zdrowotnym (Penta). Każdy z inwestorów nabył pakiet 25 proc. udziałów. W wyniku transakcji żaden z nich nie przejmuje kontroli nad aptekami i nie dochodzi do koncentracji, która wymagałaby decyzji organu antymonopolowego na terenie UE. Zarząd Gemini, strategia spółki oraz model franczyzowy pozostają bez zmian.
Celem Gemini jest zapewnienie pacjentom leków w najlepszych cenach, dostępnych od ręki. Z radością witamy nowych inwestorów i dziękujemy za zaufanie, którym nas obdarzyli – powiedział Kazimierz Chojna, dyrektor ds. regulacyjnych i public affairs Gemini. Otwartą kwestią pozostają przyszłe losy trwającego arbitrażu zainicjowanego przeciwko Polsce przez amerykański fundusz pod koniec 2023 r. Mimo wielokrotnie zapowiadanych przez Ministerstwo Zdrowia zmian niekonstytucyjnych przepisów „Apteka dla aptekarza”: wciąż nie ma jakiegokolwiek projektu. Osoba zbliżona do toczącego się postępowania i proszącą o zachowanie anonimowości uważa, że „wyjście z inwestycji Funduszu Warburg Pincus może spowodować, że w ramach trwającej procedury Amerykanie będą musieli ponownie oszacować wartość szkód i rozważyć skalę żądań wobec Polski”.
Jak podała firma badawcza IQVIA, wartość sprzedaż w sektorze aptecznym w poprzednim roku wyniosła ok. 55 miliardów złotych. Z danych GUS i Rejestru Aptel wynika, że w Polsce działa 11 171 aptek, a ich liczba dynamicznie spada – 250 w poprzednim roku, przy intensywnie rosnącej wartości sprzedaży (11,9%) i dynamicznym wzroście cen leków (ok. 9%).
